RADIUS presenteert een solotentoonstelling van Karlos Gil rond de première van zijn nieuwste film, THE CENTRE CANNOT HOLD. THE CENTRE CANNOT HOLD is een meeslepende cinematografische reis door de geologische en kosmische diepe tijd van olie, waarin de planeet een oppervlak is dat meedogenloos wordt doorboord voor de winning van fossiele brandstoffen. De film neemt ons mee naar verschillende locaties die worden gekenmerkt door extractivisme: van Los Angeles tot de Verenigde Arabische Emiraten, van Koeweit tot Oman, en voert ons naar bizarre landschappen waar geopolitieke macht zich concentreert en ingezet wordt. THE CENTRE CANNOT HOLD is een hybride tussen een theoretische verhandeling, een documentaire, een sciencefictionfilm, geopolitieke demonologie en esoterische archeologie, en is een meditatie over de necrologische wereld van de moderniteit: het winnen van dood organisch materiaal dat wordt omgezet in een energetisch en materieel product, terwijl ecosystemen worden vernietigd, inheemse volkeren ontheemd, natuurlijke hulpbronnen geprivatiseerd, de daaruit voortvloeiende vervuiling ziek maakt en de temperaturen op aarde verder stijgen.

Ondanks de miljoenen jaren die nodig waren om olie en gas te vormen, en ondanks de negatieve ecologische gevolgen, worden ze in razend tempo gewonnen om de economische groei aan te jagen en de economie van fossiele brandstoffen te bestendigen. Deze spanning tussen diepe geologische tijd en versnelling creëert een relatie met de planeet die gebaseerd is op een eenzijdige, vernietigende en megalomane manier van handelen: onteigening, uitputting, accumulatie en degradatie. Fossiele brandstoffen tonen hoe onze relatie met de aarde voortkomt uit eeuwenlange privatisering van natuurlijke hulpbronnen, onderwerping van zowel menselijk als niet-menselijk leven, en een eindeloze zoektocht naar nieuwe bronnen van rijkdom.

Olie beschrijft de ecologische ineenstorting van onze planeet. Het smeert machtsstromen, terwijl alles wat het materieel voortbrengt vergaat. Olie, in de vele transformaties en toepassingen—brandstof, militaire technologie, kleding, farmaceutica, kunststoffen, meststoffen, cosmetica, asfalt, zonnepanelen, enzovoort—dringt door in elk aspect van ons begrip van de wereld, ons zelfbeeld en ons collectieve bewustzijn. Vloeibaar, ondoorzichtig en ontvlambaar: olie is zowel het omhulsel als de kern van onze materialen en metaforen, en vormt de basis van het kapitalisme zelf—een ecologie van degradatie en dood.

THE CENTRE CANNOT HOLD is een aardse meditatie over wat Reza Negarestani—wiens boek Cyclonopedia: Complicity with Anonymous Materials (2008) een grote inspiratiebron voor de film was—‘ontgronding’ noemt: het proces waarbij een solide lichaam—de Aarde—wordt aangetast door de samenhang van haar oppervlakken te verstoren—olieboringen. Van de esoterie van de woestijn tot de voortdurende doorboring van het oppervlak van Los Angeles; van de torenhoge, door olie aangedreven wolkenkrabbers van Abu Dhabi tot een zonsverduistering boven de Mauritaanse woestijn, wereldwijd vormt olie een verhaal van ineenstorting. Ruw, glad en scherp: olie is de niet-menselijke drijvende kracht van het Antropoceen.

Gil zet de reis naar de diepe geologische tijd en de millennia oude geologie voort met een reeks heliografieën uit de serie Vortex (2025-doorlopend). Deze bestaan ​​uit beelden van het binnenste van IJslandse hydrothermale vulkanen, vastgelegd door middel van heliografie: een vroege fotografische techniek waarbij zonlicht gebruikt wordt om beelden vast te leggen op een metalen plaat die is gecoat met bitumen (een bijproduct van aardolie). Diep in de Eyjafjörður-fjord in IJsland stoten onderzeese vulkanen stoom uit in een zeegebied dat aan het menselijk oog onttrokken is. Onderzeese vulkanen bevinden zich vaak in de buurt van tektonische platen en zijn geologische getuigen van extreme, donkere ecosystemen die worden aangedreven door chemosynthese. De vulkanen rijzen op uit de diepzee en zijn oeroude formaties van de bruisende aardkorst. Ondanks dat ze moeilijk te bereiken zijn, worden ze steeds vaker het doelwit van mensen die wetenschappelijk onderzoek doen en de mogelijkheden bekijken voor de exploitatie van minerale bronnen en hernieuwbare geothermische energie. Zo worden nieuwe grenzen opgezocht voor de energiesector en nieuwe grondstoffen voor het kapitalisme rond een van de oudste geologische gebieden op aarde.

De heliografieën, behandeld met thermochrome patina's en gedrukt op stalen en koperen platen, zijn een alchemistisch hoogstandje: door middel van zonlicht drukken ze af wat het zonlicht niet bereikt. Vortex legt de opstijgende rookwolken van de vulkanen vast, vermengd met kleuren die worden geproduceerd door de verschillen in lichtgolven in de IJslandse lucht. Vortex is fascinerend en cryptisch en brengt ons dichter bij een esthetiek van diepe geologische tijd.

In zijn praktijk onderzoekt Karlos Gil ideeën over de natuur en haar transformatie gedurende een lange geologische periode, om de ‘andersheid’ van de wereld om ons heen te verkennen. Zijn werk onderzoekt de complexe en vaak tegenstrijdige manieren waarop mensen zich verhouden tot de natuurlijke wereld. Gil verweeft zijn kunstwerken met gecodeerde verhalen uit sciencefiction, occultisme, undergroundcultuur, nihilisme, mythologie en industriële evolutie. Zo reflecteert Gil op een expliciet besef van de ‘val van de tijd,’ decadentie, verval en veroudering, en biedt perspectieven van waaruit we de toenemende decadentie kunnen begrijpen die de ecologische ineenstorting verergert waardoor het kapitalisme gewaarborgd blijft.

Deze tentoonstelling voert ons door landschappen van energieproductie, woestijnvorming, kosmische ontstaansgeschiedenis en ecologische uitputting, en roept op tot een bewuste geologische relatie met de wereld en emotioneel verzet tegen de onomkeerbare planetaire configuraties die het extractivisme teweegbrengt.